შესავალი თანამედროვე უაზრობაში
შ ე ს ა ვ ა ლ ი თ ა ნ ა მ ე დ რ ო ვ ე უ ა ზ რ ო ბ ა შ ი
(ანუ ჩემი განათლებისა და ოთხას ორმოცდაათი ლარის შესახებ)
მ ო რ ა ლ ი ს გ ა რ ე შ ე ა ზ რ ი თ
შესავალი თანამედროვე აზროვნებაში; წიგნი I
ყველაფერი იმით დაიწყო, რომ გაღიმებულმა შევაბიჯე აუდიტორიაში, ძველ ხის მერხზე მოვკალათდი და ვცდილობდი კონცენტრაცია მომეხდინა ლექციაზე, რომელიც წუთი-წუთზე დაიწყებოდა. საგანს ერქვა ფრიად საინტერესო სახელი – შესავალი თანამედროვე აზროვნებაში და გვიკითხავდა გამოჩენილი ქართველი ფილოსოფოსი, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ვიცე-პრეზიდენტი და თბილისის ივ. ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოსოფიის ისტორიის კათედრის გამგე ბატონი გურამ თევზაძე.
რამდენიმე კვირის შემდეგ, ამ დიდად პატივსაცემი კაცის დანახვა ჩვენში (სტუდენტებში) შიშსა და ნერვიულობას იწვევდა და ამის მიზეზი არა თავად ბატონი გურამი, არამედ სახელმძღვანელო იყო, რომლითაც შესავალს თანამედროვე აზროვნებაში გვასწავლიდნენ. ეს არის ორი უზარმაზარი ტომი, გაჯერებული სხვადასხვა დროში მოღვაწე ცნობილ მოაზროვნეთა ნაშრომებითა და ნაშრომთა ნაწყვეტებით. წიგნებში არის ისეთი მოაზროვნეთა ტექსტები, როგორებიც არიან, პლატონი, ფრიდრიხ ნიცშე, ერვინ შროდინგერი, ნიკოლო მაკიაველი, თომას ჰობსი, ჟან ჟაკ რუსო და ა.შ. ერთი შეხედვით, ძალიან საინტერესო სახელმძღვანელოა. არაჩვეულებრივი, ბრწყინვალე იდეაა, შეუქმნა ასეთი უბადლო ინტელექტუალური საფუძველი ადამიანს, რომელსაც სურს, რომ უმაღლესი განათლება მიიღოს, მაგრამ, დასაწყისისთვის, მთავარი რესურსის მიწოდების ფორმაა, რომელიც ისეთსავე უბადლო ხარისხს მოითხოვს, როგორი უბადლოც თავად იდეაა მიწოდებისა.
სტუდენტობის პირველი წელი მე და ჩემს თანაკურსელებს ტანჯვად გვექცა, რადგან არაპროფესიონალების მიერ შესრულებული თარგმანების კითხვა გვიწევდა, რომელთა უმრავლესობაშიც თითზე ჩამოსათვლელი და ფაქტიურად შეუძლებელი იყო გამართული ქართული წინადადებების პოვნა. ვკითხულობდით წმინდა წყლის უაზრობას და ლიტერატურული ქართულის შემზარავი დამახინჯების მოწმენი ვხდებოდით. ჩემს სიტყვებს რომ მტკიცე საბუთი სჭირდება, ეს უდავოა და ამიტომ მინდა, რამდენიმე წინადადება, აბზაცი თუ სათაური შემოგთავაზოთ ზემოთაღნიშნული სახელმძღვანელოდან.
პირველი – სახელმძღვანელოს პირველ ნაწილში, სადაც ნიკოლო მაკიაველის ნაწარმოების “მთავარი” – ს თარგმანია, მერვე თავის ბოლო აბზაცში, 192 – ე გვერდზე ვკითხოლობთ შემდეგს: “ყველაზე არსებითია მთავარსა და მის ქვეშევრდომებს შორის იმნაირი ურთიერთობის დამყარება, რომ ვერავითარმა გარემოებამ, ვერც ავმა და ვერც კარგმა, ვეღარ შესძლოს მისი დარღვევა: რადგანაც გაჭირვების ჟამს არც ბოროტის ქმნა დაგაყრის ხეირს და არც სიკეთე წაგადგება რამეში, ვინდაიდან, რაკიღა იძულებითი იქნება, ვერავის მოიმადლიერებ იმით.” გაიგეთ რამე?.. ვერც მე. შინაარსი მესმის და აზრი არა. ჩემთვის გაუგებარია, თუ რისი თქმა უნდა ამ აბზაცს, ერთი კი ვიცი, რომ ამ აბზაცის დასაწყისი ქართულად ასე უნდა ჟღერდეს: ყველაზე არსებითი (მეტი…)
დიიდი Bullshit ანუ თვითმმართველობის არჩევნები ილიაუნიში
* ზოგადად საკითხის ირგვლივ
მოგეხსენებათ, თბილისის თითქმის ყველა უნივერსიტეტს ჰყავს საკუთარი სტუდენტური თვითმმართველობა. რა თქმა უნდა, ილია ჭავჭავაძის სახელმწიფო უნივერსიტეტსაც, სადაც ამა წლის 27 ნოემბერს ჩატარდა ზემოთხსენებული თვითმმართველობის არჩევნები. რას აკეთებს თვითმმართველობა, მე ზუსტად ვერ გეტყვით და, სრულიად შესაძლებელია, თვით მმართველობამაც კი ვერ აგიხსნათ, რადგან ვერავინ, ვინც კი მე ამ საკითხთან დაკავშირებით მესაუბრა, ადამიანურ ენაზე ვერ გამაგებინა, რა საქმის გაკეთებას აპირებენ. განმარტებები იყო დაახლოებით ასეთი – ”ჩატარდება ექსკურსიები”, ”გავაკეთებთ წვეულებებს”, ”გავაკეთებთ ლიტერატურულ საღამოებს”, ”მოეწყობა ჩემპიონატები” (სტილი დაცულია) და ა.შ. ეს ყველაფერი ძალიან კარგია იმ შემთხვევაში, ჩემო ძვირფასებო, როდესაც უნივერსიტეტში შესვლისას არ გეშინია, ჭერი თავში არ დამეცეს ან რომელიმე ლექტორმა ისე არ გამლანძღოს, ჩემი ადეკვატური რეაქცია შემდეგ სასამართლოს განსახილველი გახდესო.
სტუდენტური თვითმმართველობა, როგორც იდეა, არაჩვეულებრივია თავისთავად, რადგან სტუდენტზე კარგად უნივერსიტეტის კარგსა და ცუდს ვერავინ დაინახავს და მასზე უკეთ ვერავინ იპოვის პრობლემის გადაჭრის გზას. თვითმმართველობის წევრნი უნდა ხედავდნენ პრობლემას და გვპირდებოდნენ მათ გადაჭრას, რის ნაცვლადაც ”ნაით-ოფისის” ბილეთებს გვპირდებიან. მაგრამ ჩვენ ხომ დიადი ერი ვართ, დიადი ქართველი ერი, რომელსაც არაჩვეულებრივი იდეა მოსდის და შემდეგ თავდაუზოგავად იბრძვის ამ იდეის წასაბილწად.
* კანდიდატთა სწრაფვა და მიზნები
სანამ არჩევნების დღე დადგებოდა, უნივერსიტეტის კედლები აჭრელდა ათასგვარი არაფრისმთქმელი, შაბლონური პლაკატებითა და უბრალო თაბახის ფურცლებით, რომლებიც მოგვიწოდებდნენ მიგვეცა ჩვენი ერთადერთი საწყალი ხმა ამა თუ იმ კანდიდატისათვის. როცა მე მომიწია გასაუბრება რამდენიმე სტუდენტთან, რომლებიც აქტიურად იყვნენ და არიან ჩაბმულნი ამ საბავშვო პოლიტიკის ორომტრიალში, მათ ენთუზიაზმს ირონიულად მოვეკიდე და ვეცადე, მიმეღო პასუხი კითხვაზე – ”რა ჯანდაბა გინდათ თვითმმართველობაში, საქმე არა გაქვთ?!” ერთ-ერთი პასუხი იყო მოკლე, ნათელი, სამარცხვინო და საზარელი – ”თვითმმართველობას აფინანსებენ, ფულის მოტეხვა შეიძლება”. ჯერ გამეცინა, რადგან ვიფიქრე, თქვენ ფულს ვინ ”მოგატეხინებთ”-მეთქი, მაგრამ მერე დავფიქრდი, სინანულმა მწარე ღიმილი მომგვარა და საბოლოოდ დამარწმუნა, ჩვენ არაფერი გვეშველება! ამ ხალხს ”მოატეხინებენ” თუ არა ფულს, ეს არაა მთავარი, მთავარი მათი შემართების მიზეზია. როცა თვრამეტი წლის ქართველი ახალგაზრდა ისწრაფვის იმისაკენ, რომ უსამართლო გზით ხელში დიდი ფული ჩაიგდოს, ეს ტრაგედიაა. სამწუხაროდ, ამისთანა ხალხი ახერხებს საზოგადოებაში გარევას, გაქექვას და შემდეგ მინისტრებად და პარლამენტარებად გვევლინებიან. რომელი ახალი თაობის იმედი უნდა ჰქონდეს ამ ჩვენს დასისხლიანებულ და გაღატაკებულ ქვეყანას? იმათი, ვინც ცდილობს თავის თანატოლებს ფული ”მოუტეხოს” და ჯიბეში ჩაიდოს? ეს არის ხალხი, რომელთა ორ მესამედს კულტურაზე და ხელოვნებაზე რომ დაელაპარაკო, ყბას დააფჩენენ. სამაგიეროდ, იღლიაში ფურცლებამოჩრილები დარბიან და თავი საქმიანებად მიაჩნიათ. თვითონვე იხიბლებიან ცრუ საქმიანობით.
* როგორ ცდილობენ მხარდამჭერთა მოპოვებას
შევდივარ ერთ ცისმარე დღეს უნივერსიტეტში და მეგებება ანგელოზივით გოგონა, რომელსაც ხელში თაბახის ფურცლები უჭირავს, რომლებზეც რაღაც გრაფებია გამოყვანილი. პირველ სვეტში სტუდენტების სახელები და გვარები ეწერა, მეორეში სტუდბილეთის ნომერი, სადღაც იქვე პირადი ხელმოწერა და ა.შ. როგორც გავარკვიე ეს მხარდამჭერთა ნუსხის შესადგენად დაბეჭდილი ბლანკები იყო. გოგონამ მკითხა, თუ ვის ვაძლევდი ხმას. მე ვუპასუხე, რომ საერთოდ არ ვაპირებდი ხმის მიცემას. აქ დაიწყო ხვეწნა მუდარა, დაგვიჭირე მხარი და ამას ვიზამთ და იმას ვიზამთო. მოკლედ, გამაბრუა. მპირდებოდა ათასგვარი საერთაშორისო ”ხუნტრუცის” მოწყობას და ჩემი სტუდენტური წლების გალამაზებას. როგორც იქნა, თავი დავაღწიე და შევიხიზნე ერთ-ერთ აუდიტორიაში, სადაც ორი გოგონა დამხვდა. ჯერ სიგარეტები ზურგსუკან დამალეს, მაგრამ რომ დამინახეს დაცვის წევრი არ ვიყავი, ამოსწიეს ისევ. მე იქვე ჩამოვჯექი და ხმა არ ამომიღია. უცებ მომიბრუნდენ და დამიწყეს საუბარი ზუსტად იმ ფრაზებით, რომლებსაც ის გოგონა იყენებდა, შესასვლელში რომ შემხვდა. ამათაც მკვახედ ვუთხარი უარი და გამოვერიდე. მთელ დღეს, სანამ უნივერსიტეტში ვიყავი, ასეთი ”თბილი” შემოთავაზებებისგან მიწევდა თავის დახსნა.
* პოლიტიკური რეკლამები ილიაუნიში
ამ ბოლო რამდენიმე დღის განმავლობაში შეუძლებელი იყო, უნივერსიტეტში შესულიყავით და არ შეგემჩნიათ თვითმმართველობის წევრობის კანდიდატთა საარჩევნო პროგრამები, რომლებიც ფერად-ფერად ფურცლებზე იყო ამობეჭდილი და ყველა გაჭრილი ვაშლივით ჰგავდა ერთმანეთს. ეს პროგრამები წარმოადგენდა ჩამონათვალს, თუ როგორ და რის გაკეთებას აპირებდა ესა თუ ის კანდიდატი გამარჯვების შემთხვევაში. ყველაზე ”საყვარელი” იყო პირველი პუნქტი თითოეულ პროგრამაში – ”1. ურთიერთობა სტუდენტებთან” თურმე უნივერსიტეტის სტუდენტური თვითმმართველობა სტუდენტებთან ურთიერთობასაც კი აპირებს! გასაოცარია! ნეტა რომელ გენიოსს მოუვიდა თავში ეს ნოვატორული იდეა! არ შემიძლია, არ გავამახვილო ყურადღება, მათ საფირმო ლოზუნგებზე, უფრო სწორად რომ ვთქვა – ლოზუნგზე. თითქმის ყველა კანდიდატის სარეკლამო პლაკატზე წაიკითხავთ დიდი ასოებით დაწერილ ფრაზას: ჩვენ თქვენსკენ და ერთად წარმატებისკენ! რამხელა პათეტიკურობაა, რამხელა სისულელე, მაგრამ რამხელა შემართება?! რამდენჯერაც ვკითხულობ, მეშინია, ვინმე არ დამეტაკოს და წარმატებისკენ არ გამაქანოს. კიდევ ერთი შემთხვევა იყო ფრიად აღსანიშნავი და თვალშისაცემი. რომელიღაც კანდიდატს წაეწერა ფრაზა – ”აირჩიეთ ვიღაც ვიღაცაშვილი ნომერი რაღაც – თქვენი საუკეთესო სტუდენტური წლები!” ნუ, კარგით რა! როდემდე შეიძლება, ან სადამდე შეიძლება ასეთ სულელებად მიიჩნიოთ ხალხი. რატომ გგონიათ, რომ თქვენ თუ ხვდებით რაღაცას და რაღაც შეგიძლიათ, სხვა ვერ ხვდება და არ შეუძლია? მე ხომ ვიცი, თუ თავად არ ვეცადე, როგორი ღვთაებრივი თითმმართველობაც არ უნდა ჰყავდეს უნივერსიტეტს, ჩემი სტუდენტური წლები საუკეთესო არ იქნება! ან რა კავშირშია საერთოდ… ვწერ და თან ვოხრავ.. :(
* დასკვნა
Bullshit აი რა შეიძლება ვუწოდოთ ამ ყველაფერს.
ასე და ამგვარად ”ვაშენებთ” ჩვენს ქვეყანას. დღეს უნივერსიტეტის თვითმმართველობის ბიუჯეტს შევჭამთ, ხვალ თბილისის მერიას გამოვფხეკთ, ზეგ სახელმწიფო ხაზინას გავიტანთ და დავისვენებთ იამაიკაზე , სარწეველა სავარძელში ვინებივრებთ. დავტკბებით ახალგაზრდა ქალიშვილების მიერ შესრულებული მუცლის ცეკვის მზერით, მოვწრუპავთ დომ პერინიონს და კუბურ სიგარას გავაბოლებთ. რა შეიძლება იყოს უკეთესი?! არც არაფერი! მერე რა თუ საქართველო მ…….ში იხრჩობა, დაიხრჩოს, მიჩვეულები არიან ეგენი. ერთი ყოვლად საზიზღარი ანდაზა აქვთ, წარამარა იმეორებენ – ”შეუჩვეველ ლხინს შეჩვეული ჭირი გვირჩევნიაო”…
მტკივა…
Hello World!!!..
და აჰა! ქალბატონებო და ბატონებო! დადგა დღე, როცა Raycher-ის ზარმაცმა ქვედატანმა აიძულა თავი, კომპიუტერთან დამჯდარიყო და მოჰკიდებოდა საქმეს, სერიოზულს. გადავწყვიტე გავაკეთო ეს ოხერი. ბლოგი, რომელშიც ეწერება, ნაჩვენები იქნება მხოლოდ და მხოლოდ სიმართლე! (სასურველია წაკითხულიც და ნანახიც იქნას). არანაირი ინტერესი, გარდა სიმართლის თქმისა მე (ამ ბლოგის ავტორს) არ მამოძრავებს. (არავითარ კომერციულ ქმედებებს, რეკლამებს, სპამებს და ა.შ. ჩემი მხრიდან ადგილი არ ექნება) ასე რომ შეგიძლიათ რეგულარულად შემოხვიდეთ ხოლმე ჩემს ბლოგზე, გაეცნოთ ჩემს დამოკიდებულებას ამა თუ იმ საკითხის მიმართ, შემისწოროთ რაიმე, მისაყვედუროთ, მეკამათოთ, მლანძღოთ და ა.შ. მლანძღოთ, იმიტომ, რომ ძალიან დაუნდობელი ვიქნები.
მართალია, მძრახველს ძრახვა თვით კი ავად მოუხდების,
მაგრამ ფარვა სიავისა ქვეყანას არ მოუხდების!
